Hoe voorkom je voedselverspilling op een feest?

Zondagochtend, de dag na de verjaardag. Op het aanrecht staan nog een halve schaal aardappelsalade, twee stokbroden en een bak rauwkost waar niemand meer aan toe kwam. Wie voor twintig mensen kookt, maakt liever te veel dan te weinig. Dat is gastvrij, maar een deel belandt zo in de kliko.

Hoeveel eten we eigenlijk weggooien

In 2025 gooide de Nederlandse consument thuis gemiddeld 25,5 kilo vast voedsel per persoon weg, meldt het Voedingscentrum. Dat is 7 procent van alles wat we kopen. Brood staat bovenaan met 4,3 kilo, gevolgd door groente (3,6 kilo), fruit (3,5 kilo) en aardappelproducten en zuivel (elk 1,9 kilo).

Het gaat wel de goede kant op. In 2015 was het nog zo'n 36 kilo, een daling van 29 procent. Nederland en de Europese Unie hebben afgesproken dat de verspilling per persoon in 2030 gehalveerd is ten opzichte van 2015. En wie niets weggooit, bespaart zo'n € 100 per persoon per jaar.

Plan op je gasten, niet op de schalen

Begin bij de gastenlijst, adviseert het Voedingscentrum in Red je restjes met kerst. Bedenk wie er komen, of het grote of kleine eters zijn en wat ze wel en niet lusten. Stem daar de recepten en hoeveelheden op af. Twintigers na het voetbal eten anders dan opa, oma en de kleinkinderen op een verjaardag.

Wil je rekenen, dan geeft Milieu Centraal in koken op maat richtgetallen per volwassene voor één maaltijd.

• Aardappelen: 250 gram voor een grote eter, 200 gram voor een kleine eter.
• Rijst, ongekookt: 100 of 75 gram.
• Pasta, ongekookt: 125 of 100 gram.
• Groente: 200 gram.
• Vlees of vleesvervanger: 100 of 85 gram.

Die getallen gaan over één complete maaltijd. Bij een buffet met zes gerechten neemt niemand van alles een volle portie, dus reken met het totaal per gast en niet per schaal. Twijfel je, maak dan wat ruimer van dingen die je goed kunt bewaren, zoals pasta of rijst.

Boodschappen doen met een lijstje

Kijk eerst wat je al in huis hebt. Maak dan een boodschappenlijst met de hoeveelheden erbij. Dat helpt tegen impulsaankopen, zodat je minder snel eten overhoudt. Je kunt gasten ook vragen om iets mee te nemen.

Op tafel werkt hetzelfde idee. Zet eten in kleine hoeveelheden neer en vul pas aan als een schaal bijna leeg is. Wat nog in de koelkast staat, kun je daarna gewoon bewaren of meegeven. Meer daarover in hoe lang mag eten buiten staan.

THT of TGT, wat is het verschil

Op verpakkingen staan twee soorten datums. De datum ten minste houdbaar tot, kortweg THT, gaat over kwaliteit. Die vind je op producten als melk, rijst en groente in pot. Gooi ze na de datum niet zomaar weg, maar kijk, ruik en proef of het nog goed is.

Te gebruiken tot, of TGT, gaat over veiligheid en staat op vlees, vis en voorgesneden groenten. Na die datum kunnen er te veel ziekteverwekkers in groeien, die je niet ziet, ruikt of proeft. Dan gooi je het weg. Vries zo'n product daarom op tijd in. Of bereid het vóór of op de datum en bewaar het goed afgesloten in de koelkast, dan heb je nog 2 dagen, legt het Voedingscentrum uit bij twee houdbaarheidsdatums. Is een verpakking eenmaal open, dan geldt de geprinte datum vaak niet meer.

Restjes bewaren en meegeven

Laat restjes afkoelen en zet ze binnen 2 uur in de koelkast. Een grote pan koelt sneller af in een bak koud water, als je af en toe roert. Doe het eten in afsluitbare bakjes, zet de datum erop en bewaar het op 4 °C. Eet het binnen twee dagen op, door en door verwarmd tot het stomend heet is, zo staat het in 5x veilig met kliekjes. Iets voor de derde keer opwarmen doe je niet.

Gasten iets meegeven is een mooi gebaar, zolang je op de klok let. Pak het goed in, in een afgesloten doos of zak, en zorg dat het in totaal niet langer dan 2 uur buiten de koelkast is, de tijd op tafel en de reis naar huis meegerekend. Thuis gaat het in de koelkast en eten ze het binnen een dag op. Rauwe vis en rauw of half rauw vlees geef je liever niet mee, tenzij het nog goed verhit wordt. Invriezen raadt het Voedingscentrum bij meegenomen eten af. Meer ideeën vind je in restjes na het feest.

De vriezer als vangnet

Bijna alles kun je invriezen, schrijft het Voedingscentrum, bijvoorbeeld brood, maaltijdrestjes en vlees. Restjes van een gekookte maaltijd zijn er 3 maanden houdbaar. Ontdooi ze in de koelkast of in de magnetron met de ontdooistand.

Na het feest betekent dat vooral snel zijn. Snijd overgebleven stokbrood in porties voor het de vriezer in gaat, en vries die halve pan soep meteen in als je weet dat hij niet binnen twee dagen op gaat.

Laat je het eten maken, dan begint het met dezelfde vragen. Hoeveel gasten komen er, en eten ze veel of weinig? Maximus Catering in Ede en omstreken maakt borrelplanken, warme buffetten en desserts helemaal naar wens. Bij de arrangementen zie je wat er mogelijk is.