Mag je brie eten als je zwanger bent?

De meeste brie is gemaakt van verhitte melk en kan gewoon. Staat er ‘au lait cru’ of ‘rauwe melk’ op het etiket, eet de kaas dan alleen goed verhit, bijvoorbeeld uit de oven.

Mag je salami eten als je zwanger bent?

Niet zoals hij uit de verpakking komt. Salami is een rauwe vleeswaar, net als chorizo, rauwe ham en filet américain, en kan Toxoplasma gondii bevatten. Goed verhit kan het wel.

Mag je gerookte zalm eten als je zwanger bent?

Niet koud uit de koeling, vanwege het risico op listeria. Goed verhit, bijvoorbeeld in de oven, kan het wel.

Is alcoholvrij bier veilig als je zwanger bent?

Alcoholvrij bier mag tot 0,1% alcohol bevatten. Kies bier met 0,0% op het etiket, dan weet je zeker dat het alcoholvrij is.

Wat als je per ongeluk iets hebt gegeten dat niet mocht?

Bij één keer is de kans op ernstige gevolgen zeer klein. Let op klachten zoals koorts of diarree en neem bij twijfel contact op met je verloskundige of huisarts.

Gasten en dieetwensen

Zwanger op een feest, wat kun je wel en niet eten?

Voor een zwangere gast is een volle borrelplank soms een puzzel. Dit adviseert het Voedingscentrum, en zo laat je als gastheer of gastvrouw zien wat gewoon kan.

Maximus Catering28 september 20265 min lezen

Druiven, bessen en harde kaas kunnen gewoon. De salamirozen alleen als ze goed verhit zijn, en dat zijn ze hier niet. Foto: We The Creators, Unsplash

Een goede vriendin is vier maanden zwanger en komt naar je verjaardag. Op tafel staat een plank met salami, brie, oude kaas, druiven en toastjes met gerookte zalm. Ze kijkt, twijfelt en pakt uiteindelijk een soepstengel. Dat kan makkelijker, voor haar en voor jou.

Eerst het goede nieuws. Volgens het Voedingscentrum kun je de meeste producten gewoon blijven eten en drinken als je zwanger bent. Het gaat om een handvol dingen die je alleen goed verhit neemt, en een paar die je beter laat staan.

Waarom een zwangere gast oplet

Tijdens de zwangerschap is je weerstand lager, waardoor je sneller een voedselinfectie oploopt. Meestal is dat vooral vervelend voor jezelf. Maar besmetting met de bacterie listeria of de parasiet Toxoplasma gondii kan een miskraam of vroeggeboorte veroorzaken. Toxoplasma kan daarnaast ernstige schade geven aan de ogen en hersenen van de baby.

De kans dat het gebeurt is erg klein, benadrukt het Voedingscentrum, maar de gevolgen kunnen groot zijn. Listeria is bovendien lastig, omdat de bacterie anders dan veel andere ook in de koelkast kan groeien. En of vlees toxoplasma bevat, kun je niet zien, ruiken of proeven.

Wat gewoon kan

Een zwangere gast hoeft niet met een lege maag naar huis. Dit kan zonder zorgen op tafel:

Harde kaas, zoals boerenkaas. Verreweg de meeste kaas in Nederland is gemaakt van verhitte melk, en ook harde kaas van rauwe melk kun je veilig eten, want daarin groeien minder snel bacteriën.
Zachte kaas van verhitte melk, zoals de meeste brie. Staat er ‘au lait cru’ of ‘rauwe melk’ op het etiket, dan is het een ander verhaal.
Vers fruit, groente en rauwkost, grondig gewassen onder stromend water.
Vlees, kip, ei en vis die door en door verhit zijn, op een paar vissoorten na. Daarover zo meer.
Drankjes zonder alcohol, ook light frisdrank met zoetstoffen zoals aspartaam.

Plakken harde kaas in punten op een houten plank met rode druiven en tijm — Harde kaas mag gewoon, ook als hij van rauwe melk is gemaakt. Foto: Andra C Taylor Jr, Unsplash

Wat alleen goed verhit kan

Dit zijn de producten die op veel borrelplanken liggen en die een zwangere gast alleen neemt als ze goed verhit zijn:

Rauwe vleeswaren zoals salami, chorizo, cervelaat, rauwe ham, rosbief, ossenworst, theeworst en filet américain.
Rauw of half doorbakken vlees, zoals carpaccio, tartaar en rosé biefstuk.
Gerookte vis uit de koeling, zoals gerookte zalm en forel, en rauwe vis zoals in sushi en maatjesharing.
Zachte kaas van rauwe melk, zoals Camembert au lait cru, Reblochon en brie de Coulommiers.
Gerechten met rauw ei, zoals bavarois, mousse en zelfgemaakte mayonaise.

Rauw ei kan salmonella bevatten, en zwangeren worden sneller ziek na een besmetting. Zachte kaas van rauwe melk, gerookte vis en rauwe vleeswaren kunnen wel, als ze vooraf goed verhit zijn, bijvoorbeeld in de oven.

Warme zachte kaas uit de oven met gebakken fruit en nootjes, naast geroosterd brood — Zachte kaas van rauwe melk kan wel, als hij goed verhit uit de oven komt. Foto: Tamara Harhai, Unsplash

Het getal om te onthouden

Listeria overleeft temperaturen boven de 75 °C niet. Een warme ovenschotel met gerookte zalm kan dus wel, een koud toastje met gerookte zalm niet.

Een paar dingen laat ze helemaal staan. Lever bevat te veel vitamine A, en vissoorten als makreel, paling, sardine, tonijn, krab en garnalen kunnen schadelijke stoffen bevatten. Leverworst of leverpaté kan maximaal één keer per week, op een boterham met een dun laagje.

Geen alcohol, ook niet in het dessert

Bij alcohol is het advies helder: niet drinken als je zwanger bent. Er is geen veilige hoeveelheid. Alcohol komt via de placenta bij de baby, en in het bloed van de baby zit evenveel alcohol als in dat van de moeder, schrijft het Voedingscentrum over alcohol.

Kijk ook naar wat er in het eten zit. Alcohol verdwijnt niet helemaal door verhitting: na flamberen blijft zo’n 75% over. Gerechten met alcohol, zoals een roomtaart met likeur, zijn daarom niet geschikt voor zwangeren. Tiramisu valt dubbel af, want daar zit vaak alcohol en meestal rauw ei in. Zelfgemaakt zonder rauw ei en zonder alcohol kan wel. Waar rauw ei nog meer in zit, lees je in rauwe eieren in desserts.

Zet dus ook iets lekkers zonder alcohol klaar, en kijk op het etiket. Alcoholvrij bier mag nog 0,1% alcohol bevatten en alcoholvrije wijn 0,5%. Alleen bij 0,0% op het etiket weet je zeker dat het echt alcoholvrij is.

Twee glazen rood fruitdrankje met frambozen en tijm, naast een gehalveerde sinaasappel — Fruit, ijs en een takje tijm, zonder alcohol. Voor wie zwanger is, en voor de BOB. Foto: Rirri, Unsplash

Zo maak je het je gast makkelijk

Zet een kaartje bij de plank met wat erop ligt, zodat niemand hoeft te vragen of de brie van rauwe melk is.
Leg harde kaas, fruit en groente op een eigen plank, los van de salami en de gerookte zalm.
Zet vleeswaren, zachte kaas en paté na de borrel zo snel mogelijk terug in de koelkast.
Vraag het gewoon bij de uitnodiging, dan hoeft niemand op de avond zelf uitleg te geven.

Twijfelt je gast over een product, dan kan ze het opzoeken in de gratis app ZwangerHap van het Voedingscentrum. En heeft ze toch een plakje salami gegeten? Bij één keer is de kans op ernstige gevolgen zeer klein. Let wel op klachten zoals koorts, hoofdpijn, spierpijn, diarree of misselijkheid, en ga bij twijfel naar de verloskundige of huisarts. Voor persoonlijke vragen zijn zij sowieso het goede adres.

Chef David Nagib van Maximus Catering maakt in Ede en omstreken borrelplanken, helemaal naar wens. Een plank waar iedereen iets van kan pakken, begint bij weten wie er aan tafel zit.

Vragen die vaak terugkomen

Mag je brie eten als je zwanger bent?: De meeste brie is gemaakt van verhitte melk en kan gewoon. Staat er ‘au lait cru’ of ‘rauwe melk’ op het etiket, eet de kaas dan alleen goed verhit, bijvoorbeeld uit de oven.
Mag je salami eten als je zwanger bent?: Niet zoals hij uit de verpakking komt. Salami is een rauwe vleeswaar, net als chorizo, rauwe ham en filet américain, en kan Toxoplasma gondii bevatten. Goed verhit kan het wel.
Mag je gerookte zalm eten als je zwanger bent?: Niet koud uit de koeling, vanwege het risico op listeria. Goed verhit, bijvoorbeeld in de oven, kan het wel.
Is alcoholvrij bier veilig als je zwanger bent?: Alcoholvrij bier mag tot 0,1% alcohol bevatten. Kies bier met 0,0% op het etiket, dan weet je zeker dat het alcoholvrij is.
Wat als je per ongeluk iets hebt gegeten dat niet mocht?: Bij één keer is de kans op ernstige gevolgen zeer klein. Let op klachten zoals koorts of diarree en neem bij twijfel contact op met je verloskundige of huisarts.